علائم شایع و درمان‌های موثر آندومتریوز برای بهبود قابلیت باروری زنان

علت دقیق این بیماری هنوز به‌طور کامل شناخته نشده است، اما نظریه‌هایی وجود دارند:
قاعدگی برگشتی: در این حالت، بخشی از خون قاعدگی به جای خروج از بدن به لوله‌های فالوپ و حفره لگنی بازمی‌گردد.
اختلال در سیستم ایمنی: بدن قادر به شناسایی و از بین بردن سلول‌های غیرطبیعی نیست.
ژنتیک: احتمال بروز این بیماری در خانواده‌هایی که سابقه آندومتریوز دارند بیشتر است.
تأثیر هورمون‌ها: افزایش استروژن رشد بافت‌های آندومتریوزی را تحریک می‌کند.

علائم می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. برخی از شایع‌ترین علائم عبارتند از:
درد شدید در دوران قاعدگی (دیسمنوره)
خونریزی شدید یا نامنظم
لکه بینی بین قاعدگی
درد در ناحیه لگن، حتی خارج از دوران قاعدگی
درد در حین یا بعد از رابطه جنسی
ناباروری
مشکلات گوارشی یا ادراری در دوران قاعدگی (مانند اسهال یا یبوست)
خستگی و ضعف عمومی

بر اساس محل استقرار سلول‌های آندومتر خارج از رحم، آندومتریوز را می‌توان به سه دسته زیر تقسیم‌بندی کرد:
صفاقی سطحی: در این نوع ، ضایعات در صفاق (لایه‌ای که حفره لگن را پوشش می‌دهد) شکل می‌گیرد.
آندومتریوما (ضایعه تخمدانی): شایع‌ترین نوع است که به شکل کیست‌های تیره و پر از مایعی که به کیست‌های شکلاتی نیز مشهورند، دیده می‌شود. این کیست‌ها به عمق تخمدان‌ها نفوذ می‌کنند و به درمان‌های موجود عمدتا پاسخگو نیستند و حتی ممکن است بافت‌های سالم تخمدان را نیز تحت تاثیر قرار دهند.
صفاقی عمیق: در این نوع ، سلول‌ها در زیر صفاق رشد می‌کنند و ممکن است علاوه بر آندومتریوز رحم، اندام‌های نزدیک به رحم از جمله روده‌ها یا مثانه را نیز درگیر کنند. کمتر از ۵ درصد زنان مبتلا این نوع را تجربه می‌کنند.

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های زنان، تأثیر این بیماری بر توانایی بارداری است. این بیماری از چند طریق بر باروری تأثیر می‌گذارد:
اختلال در محیط رحم: ممکن است با ایجاد التهاب در رحم، شرایط مناسب برای لانه‌گزینی جنین را مختل کند.
آسیب به تخمدان‌ها: کیست‌های آندومتریوزی (اندومتریوما) می‌توانند ساختار و عملکرد تخمدان‌ها را مختل کنند و کیفیت تخمک‌ها را کاهش دهند.
چسبندگی و انسداد لوله‌های فالوپ: چسبندگی‌های ناشی از این بیماری ممکن است لوله‌های فالوپ را مسدود کرده و مانع حرکت تخمک و اسپرم شوند.
افزایش خطر بارداری خارج از رحم: می‌تواند به دلیل ایجاد چسبندگی در لوله‌های فالوپ، خطر بارداری خارج از رحم را افزایش دهد.
تداخل در عملکرد هورمونی: این بیماری ممکن است تعادل هورمونی بدن را مختل کرده و در نتیجه بر چرخه قاعدگی و تخمک‌گذاری تأثیر بگذارد.

علائم آندومتریوز ممکن است شبیه علائم بیماری‌های دیگری مانند کیست تخمدان و بیماری التهابی لگن باشد. این بیماری همچنین علائم مشابهی با سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) دارد که می‌تواند تشخیص را دشوار کند. گام نخست برای درمان آندومتریوز تشخیص دقیق آن است. توجه به این نکته مهم است که گاهی تشخیص بیماری از زمان شروع تا تشخیص آن ممکن است ۴ تا ۱۱ سال طول بکشد. چراکه احتمال دارد فرد مبتلا علائم خود را به مشکلات دیگری نسبت داده و از مراجعه به پزشک خودداری کند و یا دست به خوددرمانی بزند.روش‌های رایج تشخیص عبارتند از:
معاینه لگنی:پزشک ممکن است وجود کیست یا حساسیت در ناحیه لگن را بررسی کند.
سونوگرافی: به‌ویژه سونوگرافی واژینال که می‌تواند کیست‌های ناشی از آندومتریوز را نشان دهد.
ام آر آی (MRI): یرای بررسی دقیق‌تر نواحی لگنی.
لاپاراسکوپی: دقیق‌ترین روش تشخیص، که در آن پزشک از طریق یک دوربین کوچک داخل حفره لگن را مشاهده می‌کند.

درمان‌های دارویی

جراحی لاپاراسکوپی

روش‌های کمک‌باروری

تغییر سبک زندگی